ნუ იქნები პროკრასტინატორი ანუ ხვალემენი

    ჩვენ ყველას მინიმუმ ერთხელ მაინც გაგვიზიარებია წარმატებული ადამიანის სამოტივაციო ვიდეო, ან პოსტი, ან ფრაზა იმის შესახებ, რომ უნდა ვიბრძოლოთ ჩვენი ოცნებებისა და მიზნების მიღწევისთვის, მაგრამ რას ვაკეთებთ ჩვენ ?!

სანამ პატარები ვართ, გვგონია რომ ძალიან ბევრი დრო გვაქვს და ნებისმიერი რამე შეგვიძლია გავაკეთოთ სხვა დროს, მარტივად რომ ვთქვათ - ხვალ. ასაკის მატებასთან ერთად, ნელ-ნელა ვხვდებით, რომ სინამდვილეში საკმაოდ ცოტა დრო გვაქვს იმისთვის, რომ ყველაფერი მოვასწროთ.

საკუთარ თავებში თუ ჩავიხედავთ და გულწრფელები ვიქნებით საკუთარ თავთან, ალბათ თითოეულ ჩვენგანს ერთხელ მაინც უთქვამს რაიმეზე, მოდი ამას ხვალ გავაკეთებ. სწორედ აქ ვუშვებთ იმ დიდ შეცდომას, რომლის გამოსწორებასაც შემდეგ შეიძლება დღეები, კვირეები, თვეები, ან თუნდაც წლები მოვანდომოთ, ან ამით შეიძლება ის დავკარგოთ, რასაც საერთოდ ვეღარც დავიბრუნებთ.

რაში არის ხნა ? უარი ვთქვათ მეგობრებზე ? უარი ვთქვათ პირად ცხოვრებაზე ? რეალურად ყველა ვხვდებით რომ ეს ასე არ არის. გულის სიღრმეში ყველამ ვიცით რომ საკუთარი მიზნებისთვის ბრძოლა სხვა ყველაფერზე უარის თქმას არ ნიშნავს.

ჩემი აზრით და გამოცდილებით გამოსავალი ბევრად მარტივია.  თავიდან ძალიან ბევრი რამის გაკეთება მინდოდა, მაგრამ არანაირი გეგმა არ მქონდა, არც ყოველდღიური, არც ყოველკვირეული და მითუმეტეს არც ყოველწლიური და ამ დიდ ქაოსში გამოდიოდა, რომ რეალურად ღირებულს ვერაფერსაც ვერ ვაკეთებდი. დროის მენეჯმენტზე რამდენიმე სტატია თუ წიგნი წავიკითხე, ვიდეო კურსებსაც ვუყურებდი და ბოლოს გადავწყვიტე, რომ დამეწყო ყველაფრის დაგეგმვა. ამან შედეგი გამოიღო. მესამე წელია რაც ყოველდღიური გეგმები მაქვს და დღის ბოლოს ვამოწმებ რამდენი დავალება შევასრულე დაგეგმილიდან და ა.შ. ასევე მაქვს ყოველი წლისთვის 10 ყველაზე მთავარი გეგმა და ამ ათში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშნველოვანი. კი მაგრამ რა ვქნათ თუ დაუგეგმავი რაღაცები ხელს გვიშლის გეგმების შესრულებაში ?  ცხადია, ამას გვერდს ვერ ავუვლით, მაგრამასევე არის მომენტები როცა უბრალოდ არა-ს თქმა უნდა ვიცოდეთ. ერთ მაგალითს მოვიყვან :

მოკლედ, წარმოვიდგინოთ შემთხვევა, რომ დაგეგმილი გვაქვს ერთი ვეულებრივი დღე და მივყვებით გეგმებს. ამ დღის გეგმის შესასრულებლად რამდენიმე მცირე დავალება დაგვრჩა და უცბად ვიღებთ ტელეფონზე ზარს და საკუთარი მეგობარი, ან ნაცნობი არც ისე სახარბიელო ღონისძიებაზე გვეპატიჟება. თუ მას დავთანხმდებით, დარჩენილ დავალებებს ვერ მოვასწრებთ და დღს გეგმა შეუსრულებელი დაგვრჩება. როგორ მოვიქცეთ ? დავთანხმდეთ შემოთავაზებას და ვთქვათ რომ ამ დავალებებს ხვალ შევასრულებთ ? თუ ჩვენ ყველა არასახარბიელო შემოთავაზება მივიღეთ და არა-ს თქმა ვერ შევძელით, ჩვენ დავემსგავსებით ტიპიურ ხვალემენ-ს. ჩვენს საქმეს სხვა არავინ გააკეთებს. ხელს არავინ გვკრავს და წინ არავინ წაგვწევს ჩვენი თავის გარდა. 

მოკლედ, ჯობია რომ დროზე ადრე გამოვფხიზლდეთ და საკუთარი თავი ვაიძულოთ, რომ:

• თუ რამის გაკეთება გვინდა, დავიწყოთ გაკეთება ახლავე
• თუ ვინმესთან ლაპარაკი გვინდა, ავიღოთ ტელეფონი, დავურეკოთ და დაველაპარაკოთ დღესვე
• თუ რაიმეს შეცვლა გვინდა ჩვენს თავში, დავიწყოთ ცვლილება დღესვე და ამ მომენტიდანვე.

@OneToMany ანოტაცია

ვაგრძელებთ ისევ Hibernate-ს ანოტაციების განხილვას და ამ პოსტში განვიხილოთ @OneToMany ანოტაცია. Hibernate-ში @OneToMany ანოტაცია განსაზღვრავს ერთი ბევრთან კავშირს. მაგალითად ერთ პიროვნებას აქვს ბევრი ტელეფონის ნომერი. თუმცა ამ ანოტაციასთან ერთად გამოიყენება @JoinColumn ანოტაცია, რომელიც განსაზღვრავს იმას, რომ ეს კონკრეტული entity (რომელშიც ეს ანოტაცია წერია) არის კავშირის მფლობელი (owner). ხოლო ატრიბუტი, mappedBy მიუთითებს იმაზე, რომ entity ამ მხარეში არის კავშირის უკუგება, ანუ სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ეს entity არ არის კავშირის „მფლობელი“ (owner). ამ კავშირის დროს გვაქვს კიდევ ერთი fetch ატრიბუტი, რომელიც განსაზღვრავს კავშირის დამყარებას როგორ ჩაიტვირთოს დაკავშირებული ობიექტი. მაგალითად, თუ Person კლასს აქვს PhoneNumber-ების სია თავის ველად, და fetch არის default, ანუ Lazy, მაშინ Person-ების გამოტანისას არ წამოყვება ტელეფონის ნომრები და ეს წამოღება მხოლოდ მაშინ მოხდება, როცა უკვე მივმართავთ ტელეფონის ნომრებს. ვნახოთ რა ხდება ამ დროს SQL-ში. 

Main-ში უბრალოდ ვეძებთ პიროვნებას, რომლის ID არის 1 და ვბეჭდავთ მის ტელეფონის ნომრებს (ამ შემთხვევაში მთავარი ისაა, რომ ამ ველს მივმართავთ)

ახლა ვნახოთ რა Query გაეშვა მონაცემთა ბაზაზე 

როგორც ხედავთ გაეშვა ორი Query: ერთ პიროვნების წამოღება და მეორე პიროვნების მიხედვით ტელეფონის ნომრების წამოღება. ახლა ვნახოთ რა მოხდება თუ fetch-ს გავხდით EAGER-ს.

როგორც სურათიდან ჩანს, ორი Query-ის მაგივრად გაეშვა ერთი და ტელეფონების ნომრები წამოიღო პიროვნების წამოღებასთან ერთად. ანუ ეს Query შეიცავს დაკავშირების ბრძანებასაც LEFT OUTER JOIN

მე, LUXOFT და კრაკოვი

დღეს, კრაკოვის დროით ჯერ კიდევ ოთხშაბათია, 2017 წლის 21 ივნისი. გუშინ ზუსტად 1 თვე გავიდა მას შემდეგ რაც კრაკოვში სრულიად მარტო ვცხოვრობ. არ დავიწყებ იმის მოყოლას თუ როგორ მოვხვდი აქ. 1 ივნისს დავიწყე ახალი სამსახური და აგერ უკვე 21-ე დღე დასრულდა რაც აქ ვარ. 20 მაისიდან 1 ივნისამდე პერიოდი ბინის ძებნას და ბიუროკრატიის მოგვარებასთან ერთად, ქალაქის დათვალიერებას და კარგად გაცნობას მოვანდობე. ძალიან კარგი პერიოდი იყო და ნაყოფიერი. ახალი სამსახურის დაწყებასთან ერთად, გაჩნდა ახალი „თავის ტკივილები“, რა თქმა უნდა, კარგი გაგებით. პირველი 2 კვირა დავალებები არ მქონია და დრო ნელა გადიოდა. ბოლო 2 დღეა პატარა დავალება მომცეს. დავალება, რომელიც განსაკუთრებულ ნიჭს და უნარს არ მოითხოვს. უფრო დიდ ყურადღებას მოითხოვდა და მეც რამდენიმეჯერ გადავამოწმე და ისე გავაკეთე. თუმცა ახალ, მომავალ საქმესთან გაცნობასთან ერთად გამოჩნდა, რომ სასწავლი და დასახვეწი ბევრი რამე მაქვს. რაც არ უნდა ბანალურად ჟღერდეს, ამისთვის დრო ცოტაა. დიახ, არ მეშლება. დრო ცოტაა, ძალიან ცოტა. დღეს დავფიქრდი გარკვეულ გლობალურ და გრძელვადიან გეგმებზე, რომლისთვისაც აუცილებელია დროის კარგად გადანაწილება. უკვე ძალიან დიდიხანია Daily Scheduling-ს ვიყენებ, და ასევე ყოველწლიურად 10 მნიშვნელოვან გეგმას ვისახავ ხოლმე. თუმცა მათ გადაფასება რამდენიმეჯერ მიწევს ხოლმე წლის განმავლობაში. რაც შეეხება ჩემს ახალ თანამშრომლებს და ახალ გუნდს, მათი ძალიან მადლობელი ვარ. ისინი პირველივე წუთებიდან გამოირჩეოდნენ მეგობრული დამოკიდებულებით და შეიძლება ითქვას, რომ მათ მომცეს შანსი, ჩემი დიდი ხნის ნატვრა, სამოყვარულო ფეხბურთში დაბრუნება, ამესრულებინა. ჩვენი კომპანიის გუნდი, პოლონეთს ბიზნეს ლიგას თამაშობს და რომ ვთხოვე მეც მინდა თამაში მეთქი, ყოველგვარი გასინჯვის გარეშე, დაუშვეს გამონაკლისი და მეორე დღესვე თამაში მათამაშეს. ახლა უკვე, ძირითადის მოთამაშედ მოვიაზრები. დიახ, რაც არ უნდა გასაკვირი იყოს, სწორედ ეს ხალხი მიდგას გვერდზე და არა მარტო მე, ყველა ახალს, რომ თავი მარტოდ არ ვიგრძნოთ. რაც არ უნდა გასაკვირი იყოს, ისინი ზოგიერთ, თუ უმრავლესობა ქართველ „მეგობრებზე“ ყურადღებიანები არიან. ახლა უკვე დროა, ავუწყო ფეხი სწრაფ განვითარებას და სპორტულ და ჯანსაღ ცხოვრების სტილთან ერთად, კარიერულ წინსვლაზე და პერსონალურ განვითარებაზე ვიფიქრო, რომლისთვისაც დრო ძალიან ცოტა გვაქვს ყველას, როგორც უკვე აღვნიშნე. დიახ, ეს ქვეყანა ძალიან მომწონდა, მაგრამ როცა პირადად გამოვცადე აქ ცხოვრება, უფრო მომწონს და მიყვარს თავისი ხალხით და თავისი ღირებულებებით. 

@Embedded ანოტაცია

ვაგრძელებთ წინა პოსტში განხილულ თემატიკას და ამ პოსტში გაგაცნობთ Hibernate-ს @Embeddable და @Embedded ანოტაციებს, რომლებიც საქმეს ერთად აკეთებენ. სანამ უშუალოდ მაგალითზე გადავიდოდე, მოვიყვან შემთხვევას როდის შეიძლება გამოვიყენოთ ეს ანოტაციები. მაგალითად, გვაქვს Person კლასი შესაბამისი ცხრილით მონაცემთა ბაზაში. დავუშვათ, რომ ამ ცხრილში ინახება ადამიანის მისამართი რამდენიმე ველის სახით. მაგალითად: საფოსტო კოდი, ქალაქი, ქვეყანა, ქუჩა. ცხადია, რომ ოთხი სხვადასხვა ველით წარმოდგენა არც ისე დიდი პრობლემაა, მაგრამ რას იტყოდით, ამ ველების ერთ Address ობიექტში "გახვევაზე" ? ანუ მონაცემთა ბაზაში ასე ცალ-ცალკე ველად იქნება, მაგრამ ჯავას კოდში ამ ოთხ ველზე ვიმოქმედებთ როგორც Address კლასზე. შემდეგი სურათები გვიჩვენებს სწორედ ამ მაგალითს.  ჩვენ აღვწერთ Address კლასს შესაბამისი ველებით და ამ კლასს თავზე დავაწერთ @Embeddable ანოტაციას. შემდეგ Address კლასის ტიპის ველი გვექნება Person კლასში და ამ ველს დავაწერთ @Embedded ანოტაციას.

@MappedSuperclass ანოტაცია

საკმაო დრო გავიდა მას შემდეგ რაც ბოლო პოსტი დავწერე პროგრამირების შესახებ და გადავწყვიტე "თავი შეგახსენოთ". ამ პოსტში განვიხილავ Hibernate-ის ორ ანოტაციას, რომლებიც ჩემი აზრით გარკვეული ამოცანების გადაჭრაში მნიშვნელოვნად შეამცირებს დახარჯულ დროსა და ენერგიას და კოდსაც მისცემ უკეთეს სახეს.

მაშ ასე, მოდით დავიწყოთ @MappedSuperclass-ით. თითქმის ყველა აპლიკაციაში, რომელიც იყენებს მონაცემთა ბაზებს, ყველა ცხრილში გვაქვს ისეთი ველები, რომლებიც არის საერთო. მაგალითად, პირადი გამოცდილებიდან რომ გითხრათ, თითქმის ყველა პროექტში, ყველა ცხრილში მქონდა შემდეგი სამი ველი : CREATE_DATE, UPDATE_DATE, USER_ID. ამ შემთხვევაში თავი დავანებოთ იმას, რომ ყველა ცხრილს აქვს Primary Key და სიმარტივისთვის შეგვიძლია ყველა ცხრილში მას ID დავარქვათ და გამოვიყენოთ ასევე ზემოთ ხსენებული ანოტაცია. მოკლედ, თუ თქვენც გქონიათ ასეთი შემთხვევა, ალბათ ძალიან მოგბეზრებიათ თითოეული ცხრილის შესაბამის Entity-ში ამ სამი ველის აღწერა (ჩაკოპირება). ჯავა და კერძოდ Hibernate ამ მოსაბეზრებელი საქმის მოგვარებაში გვეხმარება @MappedSuperclass ანოტაციით. იდეა მდგომარეობს იმაში, რომ აღვწერთ კლასს, რომელშიც აღვწერთ საერთო ველებს და ამ კლასს დავაწერთ ზემოთ ხსენებულ ანოტაციას. შემდეგ ყველა Entity-ის გავხდით ზემოთ ხსენებული კლასის მემკვიდრეს. მოდით ვნახოთ მაგალითზე. საერთო ველების მქონე კლასს მე CommonFields-ს დავარქვი. ვთქვათ მაქვს ორი Entity: Person და Product.

აქვე დავაანონსებ, რომ შემდეგ პოსტსაც Hibernate-ის ანოტაციაზე შემოგთავაზებთ. 

ცხოვრება როგორც სახლის აშენება

   რამდენიმე დღის წინ ფიქრის დრო მქონდა და მივხვდი, რომ თითოეული ადამიანის ცხოვრება სახლის აშენებას ჰგავს. აი ზუსტად იმ პროცესს ჰგავს, როცა აგურს აგურზე, ან თუნდაც ბლოკს ბლოკზე აწყობ. ცხადია, სახლის აშენება არის პროცესი, რომელშიც შენს გარდა ბევრი ადამიანი მონაწილეობს, იგივე შეიძლება ვთქვათ ცხოვრებაზეც (ან თუნდაც შეგიძლიათ კარიერა იგულისხმოთ). გვერდში გყავს ხალხი, რომლებიც აგურების ერთმანეთზე დაწყობაში გეხმარება, მაგრამ ზოგჯერ გამოერევიან ხოლმე ისეთებიც, რომლებიც იმის ნაცვლად რომ ეს აგურები სწორად დააწყონ, ან საერთოდ არ აწყობენ და მიზნის მიღწევას გიხანგრძლივებენ, ან ძალიან ცუდად აწყობენ და როცა ამას მიხვდები, გიწევს მათი დაწყობილი აგურების მოხსნა (მოშორება) და სხვა ხალხთან ან თუნდაც უკვე მარტოს პროცესის სწორი მიმართულებით გაგრძელება. სწორედ ასეა ცხოვრებაშიც, გვხვდება ხალხი, რომლებიც გვეხმარებიან და ხელს გვიწყობენ იმაში, რომ ვიყოთ ბედნიერები, წარმატებულები და პროფესიონალები, თუმცა ამავე დროს, დროის კონკრეტულ მომენტში, გვერდში გვყავს ხალხი, რომლებიც ან უბრალოდ გვაფერხებენ, ან უარეს შემთხვევაში ხელს გვიშლიან და გვაზარალებენ, რაც რამდენიმე ნაბიჯით უკან გვწევს. ასეთების იდენტიფიცირება ადრე თუ გვიან ხდება ხოლმე და მათ გვერდიდან ვიშორებთ, ისევე როგორც ცუდ "მშენებლებს".

Java StreamAPI Examples

 სანამ უშუალოდ მაგალითების განხილვაზე გადავიდოდეთ, მოდით ორი სიტყვით შევეხოთ იმას თუ რა არის Stream-ები ჯავაში და რატომ არის მისი გამოყენება უკეთესი. Stream-ის ცნება ჯავაში მე-8 ვერსიიდან გამოჩნდა და თავიდანვე საკმაოდ პოპულარული გახდა დეველოპერებში. Stream არის ობიექტების მიმდევრობა, რომელზეც შეგვიძლია განვახორციელოთ აგრეგაციული ოპერაციები და ასევე ფილტრები, დაჯგუფებები, გარდაქმნები, სტატისტიკური შეჯამებები.  მოდით ორი სიტყვით შევეხოთ Stream-ის თვისებებს:

• Sequence of Elements  - Stream გვაძლევს კონკრეტული ტიპის ელემენტების მიმდევრობას და მას შეუძლია ელემენტის ამოღება და გამოთვლა მოთხოვნების შესაბამისად. ის არასდროს ინახავს ელემენტს.
• Source - Stream იღებს კოლექციებს, მასივებს, I/O რესურსებს, როგორც მისი input.
• Aggregate Operations - Stream-ს შეუძლია განახორციელოს ისეთი აგრეგაციული ოპერაციები, როგორებიცაა: filter, map, limit, reduce, find, match და ა.შ. 
• Pipelining - უმრავლესობა Stream-ის ოპერაციებისა, აბრუნებს ისევ Stream-ს, ასე რომ ისინი შეიძლება გამოყენებული იყოს როგორც pipeline. ასეთ ოპერაციებს შუალედური ოპერაციები ეწოდება და მათი ფუნქციაა მიიღოს input, დაამუშავოს და დააბრუნოს output თავის ადრესატთან, target-თან. collect() მეთოდი არის ტერმინალური ოპერაცია რომელიც როგორც წესი pipelining-ის ბოლოში გამოიყენება და აღნიშნავს stream-ის დასრულებას. 
• Automatic iterations - Stream ოპერაციები იტერაციას აკეთებს ავტომატურად source ელემენტებზე, რაც კოლექციების შემთხვევაში შეუძლებელი იყო.

Stream-ის მიღება ჯავაში ორი მეთოდით შეიძლება, ესენია : Stream კლასის სტატიკური მეთოდებით, ან Collection Framework-ში განსაზღვრული მეთოდებით.

ახლა განვიხილოთ Stream-ებზე, რამდენიმე მაგალითი და აგრეგაციული ფუნქცია:

forEach

Stream გვთავაზობს forEach მეთოდს, რომელიც მისი თითოეული ელემენტის გადავლას ახორციელებს.  forEach მეთოდს არგუმენტად გადაეცემა ბრძანება, რომელიც გვეუბნება რა უნდა მოხდეს თითოეული ელემენტისთვის. 

map

map მეთოდის გამოიყენება თითოეული ელემენტის შესაბამის რეზულტატთან დასაკავშირებლად (დასა-map-ად). კოდის ფრაგმენტი, რომელიც ქვემოთ არის მოყვანილი ბეჭდავს უნიკალურ კვადრატებს რიცხვებისა. map პარამეტრად იღებს Producer-ის ტიპს

filter

filter მეთოდი აკეთებს ელემენტების გამოხშირვას stream-დან გაკრვეული კრიტერიუმის მიხედვით.  ქვემოთ მოცემული ფრაგმენტი დათვლის ცარიელი სტრიქონების რაოდენობას. filter პარამეტრად იღებს პრედიკატს. 

parallel processing

ქვემოთ მოყვანილი კოდის ფრაგმენტი დაითვლის ცარიელი სტრიქონების რაოდენობას ოღონდ parallelStream-ის მეშვეობით, რომელიც არის stream-ის ალტერნატივა პარალელურ პროცესინგში.

Collectors

კოლექტორები გამოიყენება რეზულტატების კომბინირებისთვის/შეერთებისთვის. კოლექტორები გამოიყენება List-ის ან String-ის დასაბრუნებლად.